Alles voor kleuters — groep 1 en 2

Ik ben oud-leerkracht in het basisonderwijs. Op deze pagina staat bij elkaar wat ik voor kleuters heb gemaakt: werkbladen, kleurplaten, knutselwerkjes, vouwwerkjes en tips. Ik maak ook educatieve apps voor kinderen.

Als je op zoek bent naar iets voor een kind van vier of vijf, is het vaak lastig te zien wat nou eigenlijk past. Daarom leg ik hieronder eerst kort uit wat kinderen in groep 1 en 2 leren. Per onderdeel zet ik erbij welk materiaal daarbij hoort. Zo hoef je niet te gokken.

Wat leert je kind in groep 1 en 2?

Kleuters leren spelend. Dat klinkt vrijblijvend, maar dat is het niet. Achter het spelen in de klas zit een opbouw, en die opbouw loopt langs vier lijnen. Hieronder staan ze alle vier, met het materiaal dat erbij past.

Taal en letters

In groep 1 en 2 is je kind al bezig met lezen en schrijven, ook al leest het nog geen boek. Dat heet beginnende geletterdheid, en het is niet iets wat vóór het leren lezen komt — het is de eerste fase ervan. Kinderen ontdekken waar geschreven taal voor dient, leren hoe een boek werkt, luisteren naar de klanken in woorden en leggen de eerste verbanden tussen een klank en een letter.

Daar horen allerlei dingen bij die niet op lezen lijken. Rijmen bijvoorbeeld, of horen met welke klank een woord begint, of een verhaal navertellen. Woordenschat loopt daar dwars doorheen. De meeste kleuters herkennen als eerste de letters van hun eigen naam. Sommige kinderen zetten daarna flinke stappen en gaan zelf woordjes lezen, andere kinderen nog niet. Allebei hoort erbij.

• Letterbingo — een spel om letters te herkennen, ook leuk als je kind pas een paar letters kent
• Letterspel voor groep 2
• Een letterboek voor kleuters die interesse hebben in letters
• Tellen en rijmen met de familie Muis
• 10 kleine visjes — liedje, activiteiten en een gratis werkboekje
• Letters flitsen — voor kinderen in groep 2 die de letters al kennen en ze sneller willen leren herkennen

Rekenen en tellen

Rekenen begint met tellen, maar tellen is meer dan de telrij opzeggen. Veel kleuters kunnen tot twintig tellen zonder te weten hoeveel zeven eigenlijk is. Het gaat erom dat een kind snapt dat het laatste getal dat je noemt ook zegt hoeveel er liggen. Dat heet resultatief tellen en dat is een echte stap.

Daarnaast leren kinderen hoeveelheden vergelijken, patronen herkennen en vormen benoemen. Ook ruimtelijke begrippen horen hierbij: onder, achter, tussen, naast. Die woorden lijken klein, maar je hebt ze bij rekenen constant nodig.

• Kleurplaat tellen voor groep 1
• Werkblad stippen tellen
• Gratis werkboek tellen — visjes
• Kleurplaten om de getallen te leren
• Nog meer cijferkleurplaten
• Tellen voor peuters — voor als je kind nog geen vier is

Motoriek en voorbereidend schrijven

Schrijven vraagt veel van de fijne motoriek, en dit is in groep 1 en 2 nog volop in ontwikkeling. Kinderen oefenen dat bij van alles: scheuren, kneden, knippen, vouwen, kralen rijgen, met een kwast werken. Dat zijn geen opwarmertjes voor het echte werk, het hoort er gewoon bij.

Schrijfpatronen zijn daarbinnen een aparte stap. Je kind oefent bewegingen die later in de schrijfletters terugkomen — lussen, bogen, golven — zonder dat er al een letter uit hoeft te komen. Let bij het oefenen op de zithouding en de pengreep: twee handen afstand tussen de neus en het werk, en het potlood tussen duim en wijsvinger, rustend op de middelvinger.

• Schrijfpatronen om te oefenen met schrijven
• Alle vouwwerkjes
• Tamponeren
• Bloemsjabloon om te knippen

Spelen en ontdekken

Spel is bij kleuters geen pauze tussen het leren door. Het is de manier waarop ze leren. In de bouwhoek zit rekenen, in de huishoek zit taal, en in de kring zit allebei. Thuis werkt dat net zo: samen een spelletje doen kan net zoveel opleveren als een werkblad.

Laat je kind ook dingen doen die niet meteen ergens toe leiden. Een kijkdoos maken, memory spelen, buiten iets bekijken. Daar komen woorden, verhalen en concentratie bij kijken, en dat heeft je kind in groep 3 allemaal nodig.

• Een ijskraampje van papier maken — knutselen en daarna winkeltje spelen
• Memoryspelletjes en memory om zelf te printen
• Een kijkdoos maken
• Koken met kinderen

Knutselen en vouwen met kleuters

Vouwen doe ik graag met kleuters: je hebt alleen papier nodig, het duurt tien minuten, en er komt iets uit dat een kind kan houden. Bij elk werkje staat wat je nodig hebt en hoe je het stap voor stap doet.

• Kikker vouwen
• Vlinder vouwen
• Vogeltje vouwen
• Koe vouwen en andere boerderijdieren
• Krab vouwen
• Auto vouwen
• Zon knutselen met kleuters
• Visjes knutselen met kleuters
• Slak knutselen van papier
• Muis knutselen van papier
• Robot knutselen
• Herfstblaadjes vouwen
• Halloween knutselen met kleuters

Wil je meer? Alles staat bij knutselwerkjes en vouwwerkjes en origami.

Gratis werkbladen en kleurplaten

Alles hieronder is gratis te downloaden en te printen.

• Lente werkbladen groep 2 en 3
• Werkboek tellen — visjes
• Werkblad stippen tellen
• Kleurplaat tellen groep 1
• Cijferkleurplaten
• Kleurplaten kinderboerderij
• Alle werkboekjes
• Zoek je iets om samen te doen? Bekijk dan ook alle gratis kleurplaten voor kinderen, van school en cijfers tot dieren en seizoenen.
• Voor kleuters die de cijfers beginnen te herkennen zijn er getalkaarten met raketten en sterren om te printen.

Oefenen met een app

Ik maak zelf educatieve apps voor kinderen. De oefeningen sluiten aan bij vaardigheden die kinderen op school oefenen, en je kind hoort meteen wat goed gaat en wat nog niet. Welke past bij jouw kind?

Bekijk alle apps voor 4 en 5 jaar →

Is je kind nog jonger of juist al bijna in groep 3? Kijk dan bij apps voor 2 en 3 jaar of apps voor 6 jaar.

Boekentips voor kleuters

• Kikker is bang — over bang zijn in het donker · bekijk bij bol.com
• Het dierenorkest speelt Mozart · bekijk bij bol.com
• Kinderboeken met thema boerderij — met Boerderij van Muis van Lucy Cousins · bekijk bij bol.com
• Een letterboek voor kleuters — Maan roos vis · bekijk bij bol.com

Over juf Jannie

De verzameling groeit — kom gerust nog eens kijken.